Czy w Górach Stołowych można znaleźć jezioro, nad którym da się odpocząć po górskiej wędrówce? W samym paśmie nie ma dużego naturalnego jeziora, ale w jego pobliżu znajduje się Zalew Radkowski, a na szlakach czekają potoki, wodospady i cenne torfowiska. Wyjaśniam, gdzie najlepiej połączyć kontakt z wodą ze zwiedzaniem Szczelińca, Błędnych Skał i Radkowskich Skał.
Najważniejsze informacje o wodzie w Górach Stołowych
- Brak dużego jeziora w centralnej części pasma.
- Zalew Radkowski leży u podnóża Gór Stołowych i jest najwygodniejszym miejscem na odpoczynek nad wodą.
- Wodospady Pośny najlepiej oglądać po roztopach i obfitych opadach.
- Wielkie Torfowisko Batorowskie bywa kojarzone z dawną nazwą „Wielkie Jezioro”, ale obecnie nie jest jeziorem kąpielowym.
- Najciekawszą trasą łączącą wodę i skały jest pętla z Radkowa o długości około 14,8 km.
Czy w Górach Stołowych znajduje się jezioro
Najkrótsza odpowiedź brzmi: nie ma tu typowego, dużego jeziora położonego w środku górskiego masywu. Góry Stołowe są zbudowane głównie z piaskowców, a ich krajobraz tworzą płaskie wierzchowiny, skalne labirynty, szczeliny i urwiska. To teren ciekawy geologicznie, ale nie przypomina gór z rozległymi jeziorami polodowcowymi.
Nie oznacza to jednak, że temat wody można całkowicie pominąć. W okolicy znajdują się zbiorniki retencyjne, potoki, niewielkie kaskady oraz podmokłe torfowiska. Dla turysty oznacza to po prostu inny rodzaj wypoczynku. Zamiast spaceru brzegiem naturalnego jeziora lepiej zaplanować trasę, która łączy punkt widokowy, skalne formacje i odpoczynek nad zalewem.
Na mapach i w opisach przyrodniczych pojawia się także określenie „Wielkie Jezioro”, odnoszące się do dawnego charakteru Wielkiego Torfowiska Batorowskiego. Nie jest to jednak współczesny akwen, przy którym można rozłożyć koc, pływać czy wypożyczyć kajak. To chroniony obszar torfowiskowy, ważny przede wszystkim ze względu na roślinność i stosunki wodne.
Zalew Radkowski jako najbliższa alternatywa
Jeżeli zależy mi na połączeniu górskiej wycieczki z odpoczynkiem nad wodą, wybieram Zalew Radkowski. Zbiornik znajduje się w rejonie Radkowa, przy północno-zachodnim skraju Gór Stołowych. Nie leży w sercu skalnych labiryntów, ale oferuje bardzo dobry widok na charakterystyczną krawędź pasma.
Zalew pełni funkcję rekreacyjną. W sezonie działa tu infrastruktura wypoczynkowa, a okolica nadaje się na spokojny przystanek po spacerze. Trzeba jednak rozróżnić oficjalne kąpielisko od przypadkowego wejścia do wody. Zasady korzystania, dostępność kąpieliska i warunki bezpieczeństwa mogą zmieniać się zależnie od sezonu, dlatego przed wyjazdem sprawdzam aktualne komunikaty zarządcy.
Najlepiej traktować zbiornik jako część całodniowego planu, a nie jedyny cel wycieczki. Sam zalew nie zastąpi spaceru po Szczelińcu Wielkim, ale w zestawieniu z Radkowem, Guzowatą i Radkowskimi Skałami tworzy bardzo przyjemną trasę dla osób, które nie chcą spędzić całego dnia wyłącznie na stromych schodach.
Szlak, który łączy zalew, wodospady i skalne ściany
Oficjalny opis trasy Parku Narodowego Gór Stołowych prowadzi z Radkowa przez kilka różnych krajobrazów. Pętla na Radkowskie Skały ma około 14,8 km, a przejście zajmuje mniej więcej 4,5 godziny samego marszu. Do tego trzeba doliczyć postoje nad wodą, zdjęcia i odpoczynek przy punktach widokowych.
Przebieg trasy
- Start w Radkowie i wejście na żółty szlak.
- Podejście na taras widokowy na Guzowatej, położonej na wysokości około 501 m n.p.m.
- Przejście w rejonie Zalewu Radkowskiego.
- Dalsza wędrówka w kierunku Wodospadów Pośny.
- Wejście na niebieski i czerwony szlak prowadzący w stronę Radkowskich Skał.
- Powrót do Radkowa jednym z wariantów opisanych na oznakowanych szlakach.
Ta trasa jest ciekawa właśnie dlatego, że nie oferuje jednego monotonnego widoku. Najpierw pojawia się panorama, później woda i szum potoku, a na końcu piaskowcowe ściany. Nie jest to jednak łatwy spacer rodzinny dla każdego. Długość, przewyższenia i nierówna nawierzchnia sprawiają, że małe dzieci oraz osoby bez górskiej kondycji mogą potrzebować krótszego wariantu.
Jeśli chcę zobaczyć przede wszystkim Szczeliniec Wielki, wybieram krótszą wycieczkę z Radkowa o długości około 7,4 km. Prowadzi ona przez Wodospady Pośny, Skalną Bramę i schody na szczyt. To dobry kompromis, gdy zalew ma być tylko dodatkiem, a głównym celem pozostają tarasy widokowe i skalne formacje.
Jaką wodę można zobaczyć w samym paśmie
Wodospady Pośny
Wodospady Pośny są jednym z najbardziej naturalnych punktów związanych z wodą w tej części Sudetów. Ich wygląd mocno zależy od pogody. Po zimowych roztopach i intensywnych opadach potok jest znacznie bardziej efektowny, natomiast po długim okresie bez deszczu kaskady mogą być skromne.
To ważne, jeśli ktoś jedzie specjalnie dla wodospadu i oczekuje szerokiej, głośnej kaskady. Ja traktuję Pośny jako atrakcyjny przystanek na trasie, a nie gwarantowany spektakl o każdej porze roku. Po deszczu kamienie bywają śliskie, dlatego przy skałach przydają się buty z dobrą podeszwą.
Torfowiska Batorowskie
Wielkie i Małe Torfowisko Batorowskie pokazują inną twarz górskiej wody. Nie ma tu klasycznego brzegu ani miejsca do kąpieli. Są za to podmokłe siedliska, rośliny torfowiskowe i delikatny ekosystem, który wymaga poruszania się wyłącznie po wyznaczonych ścieżkach.
Torfowisko może zainteresować osoby, które lubią spokojniejsze szlaki i obserwowanie przyrody. Trasa z Batorówka przez okolice torfowisk ma około 14,5 km, więc warto przeznaczyć na nią większą część dnia. Nie polecam planować jej jako szybkiego spaceru między innymi atrakcjami.
Przeczytaj również: Beskidy - Gdzie leżą i jak je rozróżnić? Praktyczny przewodnik
Potoki i mokre odcinki szlaków
W Górach Stołowych można spotkać niewielkie potoki i wilgotne fragmenty lasu, ale nie są one odpowiednikiem jeziora. Ich obecność zmienia się wraz z porą roku. Wiosną i po deszczu trasy mogą być bardziej błotniste, a przejścia przy skałach wymagają większej ostrożności.
Jak zaplanować wyjazd nad wodę i w góry
Najwygodniej wybrać bazę noclegową w Radkowie, Karłowie, Kudowie-Zdroju albo Dusznikach-Zdroju. Radków jest praktyczny, gdy priorytetem jest zalew i szlaki prowadzące w stronę Radkowskich Skał. Karłów sprawdzi się lepiej przy krótkim wejściu na Szczeliniec Wielki, ale do zbiornika trzeba będzie dojechać.
Na całodniową wycieczkę zabieram minimum 1,5-2 litry wody na osobę, przekąskę, kurtkę przeciwdeszczową i obuwie z twardą podeszwą. W skalnych labiryntach tempo spada, a przy większym ruchu przejście wąskich odcinków może zająć więcej czasu, niż wynikałoby z samej długości trasy.
- Na kąpiel i spokojny odpoczynek wybierz Zalew Radkowski.
- Na krótki kontakt z wodą podczas marszu wybierz trasę przez Wodospady Pośny.
- Na przyrodniczy spacer wybierz okolice torfowisk Batorowskich.
- Na najbardziej charakterystyczne widoki zaplanuj Szczeliniec Wielki lub Błędne Skały, a wodę potraktuj jako dodatek.
Nie próbowałbym łączyć wszystkich tych miejsc w jeden szybki dzień. Góry Stołowe wyglądają na łagodne, ale schody, szczeliny i kamienne przejścia potrafią zmęczyć bardziej niż szeroki, równy szlak. Lepszy plan to jedna główna trasa, jeden dodatkowy punkt i zapas czasu na pogodę.
Jezioro nie jest tu główną atrakcją i właśnie to ma swój urok
Góry Stołowe nie są kierunkiem dla osób, które oczekują naturalnego jeziora w centrum pasma. Ich siła tkwi gdzie indziej, w niezwykłych formach piaskowca, widokach i szlakach prowadzących przez bardzo różne środowiska.
Najlepszym miejscem nad wodą pozostaje Zalew Radkowski, a najbardziej górskie doświadczenie zapewniają Wodospady Pośny i torfowiska. Tak zaplanowany wyjazd daje coś więcej niż samo plażowanie: kilka godzin marszu, kontakt z przyrodą i odpoczynek z panoramą skał w tle.
